Του Κώστα Μπετινάκη
Η Ρωσία συμμετέχει στην ειρηνευτική διαδικασία που άρχισε να εξυφαίνεται στο Αφγανιστάν, λόγω της σχεδιαζόμενης απαγκίστρωσης των αμερικανο-συμμαχικών στρατευμάτων, αλλά δεν σχεδιάζει να στείλει στρατεύματα, πάλι, εκεί.
Αυτό διατυπώθηκε στην διεθνή διάσκεψη για τις προοπτικές που ανοίγονται στο Αφγανιστάν και πραγματοποιήθηκε στο Καζακστάν στις 26 Απριλίου. Στο περιθώριο της διάσκεψης, ο ειδικός απεσταλμένος του ρώσου προέδρου υπουργός Εσωτερικών και αρμόδιος για τις Ασιατικές Υποθέσεις Zamir Kabulov, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Kommersant», είπε: «Κάθε μήνα, τρεις στους δέκα στρατιώτες του αφγανικού στρατού λιποτακτούν και πηγαίνουν με τους Ταλιμπάν. Κατά την άποψή μου, οι ηγέτες του ΝΑΤΟ παραδίδουν την εξουσία για την ασφάλεια στις αφγανικές δυνάμεις, χωρίς να λαμβάνουν υπ’ όψη την πραγματικότητα. Για να επιλυθεί το ζήτημα ασφάλειας στο Αφγανιστάν, απαιτείται συμφωνία με τους Ταλιμπάν.
Όλα ξεκίνησαν μετά τη δήλωση του εκπροσώπου του υπουργείου Άμυνας της Ρωσίας, Sergei Koshelev πως ρωσικές επισκευαστικές βάσεις ενδεχομένως να δημιουργηθούν στο Αφγανιστάν. Πάντως, εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, διέψευσε την πληροφορία.
Αλλά η αποχώρηση των περισσότερων στρατιωτών της «ειρηνευτικής δύναμης στο Αφγανιστάν» το 2014, εξαναγκάζει τη Μόσχα να επαναξετάσει τους κινδύνους που ενδεχομένως θα αντιμετωπίσουν οι γειτονικές χώρες-μέλη της Κοινοπολιτείας. Όλα θα εξαρτηθούν από το αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τον Απρίλιο του 2014. Ο Hamid Karzai πάντως, δεν μπορεί να διεκδικήσει επανεκλογή.
Η μετεκλογική κατάσταση, μπορεί να δημιουργήσει πολλές πολιτικές επιπλοκές, ιδιαίτερα μετά την πρόσφατη δήλωση Καρζάι, ότι ενδεχομένως να επιτραπεί στον ιδεολογικό εκπρόσωπο των Ταλιμπάν, μουλά Ομάρ να συμμετάσχει στις εκλογές.
Ο Viktor Ivanov διευθυντής της ρωσικής ομοσπονδιακής υπηρεσίας Ελέγχου Ναρκωτικών, σε πρόσφατη διεθνή διάσκεψη για το θέμα, στη Μόσχα, είπε πως φοβάται επειδή τα στοιχεία δείχνουν ότι αυξάνεται συνεχώς η παραγωγή ηρωίνης και μαριχουάνας στο Αφγανιστάν. Η παραγωγή εκεί εφοδιάζει με ναρκωτικά περισσότερες από 100 χώρες, με αποτέλεσμα ο ετήσιος αριθμός των θανάτων από ναρκωτικά να ξεπερνά το ένα εκατομμύριο.
Το πλέον επικίνδυνο πράγμα, είναι πως η παραγωγή και διακίνηση των ναρκωτικών δεν προκαλεί οποιουδήποτε είδους περιφερειακή σύγκρουση. Οι λαθρέμποροι ναρκωτικών επηρεάζουν ζωτικά τους Αφγανούς πολιτικούς και τις εξελίξεις στη χώρα, καθιστώντας την παγκόσμιο κέντρο ναρκο-παραγωγής. Έτσι η εκάστοτε αφγανική κυβέρνηση αναγκάζεται να εξυπηρετεί τα συμφέροντα των εγκληματικών καρτέλ ναρκωτικών.
Οι δυτικοί ειδικοί υποστηρίζουν πως υπάρχουν τρία ρεαλιστικά σενάρια για το Αφγανιστάν:
# Να διατηρηθεί στην εξουσία η παρούσα κυβέρνηση ώστε να παραμείνει το status quo, η ακεραιότητα της χώρας και μετά τις προεδρικές εκλογές και την αποχώρηση των ξένων δυνάμεων.
# Να διχοτομηθεί το Αφγανιστάν κατά μήκος των δύο κυριότερων εθνικών πληθυσμών. Η καμπούλ θα διατηρήσει υπό τον έλεγχό της το βόρειο τμήμα, ενώ η ένοπλη αντιπολίτευση θα κρατήσει στην κυριαρχία της ένα νέο κράτος στο νότο.
# Το τρίτο σενάριο ανήκει στους βρετανούς, με την Ρωσία να το θεωρεί πιθανότερο: Μετά τις εκλογές του επόμενου χρόνου θα αρχίσει η «αποκέντρωση» με αποκορύφωμα να φουντώσουν τα αυτονομιστικά κινήματα. Με επικρατέστερο των πολεμάρχων Παστούν που από το νότο μάχονται το καθεστώς της Καμπούλ.
Μόνο που δεν είναι προβλέψιμο πόσοι πολέμαρχοι θα επικρατήσουν.
Ο Yuri Krupnov, πρόεδρος της Κοινωνίας για Φιλία και Συνεργασία με το Αφγανιστάν, υποστηρίζει πως η χώρα θα χρειαστεί περί τα 50 δισεκατομμύρια δολάρια για την εκβιομηχανοποίησή της και η Ρωσία είναι διατεθειμένη να χορηγήσει επτά δισεκατομμύρια $. Η Unesco θα πρέπει να αναλάβει τους τρόπους για την άντληση των κονδυλίων. Για ενεργειακούς σκοπούς και την ηλεκτροδότηση της χώρας.
Ένα σημαντικό μέρος των χρημάτων, θα απαιτηθούν για την κατασκευή του ενεργειακού αγωγού από το Τουρκμενιστάν με προοπτική να φτάσει και να ανεφοδιάζει την Ινδία. Ένας άλλος αγωγός θα πρέπει να ξεκινά από το Ιράν με κατεύθυνση την Ινδία, μέσω Αφγανιστάν.
Αλλά πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να επιλυθεί το ζήτημα ασφάλειας στο Αφγανιστάν. Κάτι που δεν κατόρθωσε ως τώρα η παρουσία της νατοϊκής δύναμης εισβολής και κατοχής, από το 2002.