Ελπίδες για τη διάσωση του διαβόλου της Τασμανίας από την ασθένεια όγκων του προσώπου «γεννούν» οι μελέτες επιστημόνων, καθώς ανοίγουν τον δρόμο για την ανάπτυξη εμβολίου. Αυστραλοί ερευνητές κατόρθωσαν να «χαρτογραφήσουν» τη μετάδοση της ασθένειας και να εντοπίσουν τον μηχανισμό που την καθιστά φαινομενικά ανίκητη.
Η ασθένεια όγκων προσώπου των διαβόλων εκδηλώθηκε το 1996 και έκτοτε έχει συρρικνώσει τον πληθυσμό κατά 60%. Κάποιες κοινότητες τείνουν να αφανιστούν, ενώ εκφράζονται φόβοι για αφανισμό του ίδιου του είδους μέσα στα επόμενα 20 έως 30 χρόνια, εάν το πρόβλημα δεν αντιμετωπιστεί. Ο καρκίνος μεταδίδεται από το ένα ζώο στο άλλο την ώρα που οι δαίμονες διεκδικούν την τροφή τους. Η θνησιμότητα φθάνει το 100% σε διάστημα λίγων μηνών από την εμφάνιση των όγκων.
Οι επιστήμονες υπέθεταν εδώ και χρόνια ότι ο βασικός παράγοντας που καθιστά την ασθένεια τόσο καταστροφική είναι η ενδογαμία στο είδος, η οποία έχει συρρικνώσει τη γενετική ποικιλομορφία του – κυρίως στα γονίδια του μείζονος συμπλέγματος ιστοσυμβατότητας (MHC) – αποδυναμώνοντας το ανοσοποιητικό σύστημα του δαίμονα. Το MHC παράγει πρωτεΐνες, οι οποίες επικάθονται στα κύτταρα βοηθώντας το ανοσοποιητικό να ανιχνεύσει απειλές, όπως οι ιοί και οι όγκοι. Οι επιστήμονες πίστευαν ότι η ασθένεια παρέκαμπτε το ανοσοποιητικό σύστημα του δαίμονα παράγοντας τέτοιες πρωτεΐνες και ξεγελώντας τις άμυνες ολόκληρου του πληθυσμού.
Οι ερευνητές, ωστόσο, διαπίστωσαν ότι τα καρκινικά κύτταρα δεν διαθέτουν μόρια MHC, με αποτέλεσμα το ανοσοποιητικό σύστημα του δαίμονα να μην τα ανιχνεύει καν. Είδαν ότι με την εισαγωγή συγκεκριμένων πρωτεϊνών θα μπορούσαν να ενεργοποιήσουν ξανά τον μηχανισμό ανίχνευσης, πυροδοτώντας τεχνητά την παραγωγή μορίων MHC.
«Η ανάπτυξη ενός εμβολίου με βάση την έρευνά μας θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιθανότητες επιβίωσης του διαβόλου, αν και εξακολουθούμε να αντιμετωπίζουμε κάποια εμπόδια: ο όγκος εξελίσσεται με την πάροδο του χρόνου και κάθε πρόγραμμα ανάπτυξης εμβολίου θα πρέπει να το λάβει αυτό υπ’ όψιν» επισημαίνει η Σιντλ. «Επιπλέον, λόγω των δυσκολιών στον εμβολιασμό ενός άγριου πληθυσμού, ίσως θα ήταν αποδοτικότερη η χρήση ενός εμβολίου σε αιχμάλωτους διαβόλους που πρόκειται να απελευθερωθούν στη φύση» προσθέτει.
Διαβάστε επίσης: «Ιδιωτικό» νησί περιμένει τους υγιείς διαβόλους της Τασμανίας
Επιμέλεια: Μάριος Μπουμπής