Οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ τον Νοέμβριο είναι απίθανο να αποτελέσουν σημαντικό παράγοντα στις ρωσοαμερικανικές σχέσεις. Ωστόσο, το αποτέλεσμα των εκλογών μπορεί να είναι πιο σημαντικό για την Κίνα.
Κατά τη διάρκεια της θητείας του την περίοδο 2016-2020, ο Ντόναλντ Τραμπ αποκάλυψε την υποστήριξή του στην αυξανόμενη ανάσχεση της ΛΔΚ. Η αντι-κινεζική ρητορική του συνδυάστηκε με πολύ συγκεκριμένα περιοριστικά μέτρα κατά του Πεκίνου. Προέκυψαν ορισμένοι νέοι νομικοί μηχανισμοί που συνεπάγονται κυρώσεις κατά της Κίνας και κατοχυρώνονται τόσο σε ομοσπονδιακό νόμο όσο και σε προεδρικά διατάγματα. Με άλλα λόγια, η επίθεση στο Πεκίνο πραγματοποιήθηκε τόσο από την εκτελεστική εξουσία όσο και από το Κογκρέσο. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Τζο Μπάιντεν, η αντι-κινεζική πολιτική ήταν πιο μετριοπαθής, αλλά εξακολουθεί να αυξάνεται. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν θα επηρεάσει τη φύση της αμερικανικής πολιτικής έναντι της Κίνας. Θα χαρακτηρίζεται από αντιπαλότητα και ανάσχεση. Μια νίκη του Τραμπ, ωστόσο, θα μπορούσε να επιταχύνει την επιδείνωση των διμερών σχέσεων.
Οι σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας γνώρισαν μια άνευ προηγουμένου άνοδο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Η κινητήρια δύναμη ήταν ο τεράστιος όγκος της οικονομικής συνεργασίας, η οποία αργότερα εξελίχθηκε σε οικονομική αλληλεξάρτηση. Αυτό συνέβαινε ακόμη και αν το ζήτημα της Ταϊβάν παρέμενε στην ημερήσια διάταξη και συνέχιζαν να ισχύουν οι περιορισμοί στις εξαγωγές αμερικανικών όπλων και ορισμένων τεχνολογιών στην Κίνα. Η Ουάσινγκτον προειδοποιούσε κατά καιρούς το Πεκίνο σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατία, την κατάσταση στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας και τις υπερβολικές ένοπλες δυνάμεις. Ωστόσο, τα σχόλια αυτά δεν διατάραξαν τον γενικό θετικό χαρακτήρα των σχέσεων.
«Η Κίνα έχει ενσωματωθεί σταθερά στο αμερικανοκεντρικό μοντέλο παγκοσμιοποίησης, αλλά σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες χώρες, κατάφερε να διατηρήσει την κυριαρχία της και να εμποδίσει τις Ηνωμένες Πολιτείες να επηρεάσουν τις εσωτερικές πολιτικές της διαδικασίες».
Η οικονομική άνοδος της Κίνας οδήγησε στην ενίσχυση των τεχνολογικών, βιομηχανικών και στρατιωτικών δυνατοτήτων της. Αργά ή γρήγορα, η ανάπτυξη αυτή ήταν βέβαιο ότι θα αποτελούσε πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η προεδρία του Ντόναλντ Τραμπ την περίοδο 2016-2020 ήταν μια περίοδος κατά την οποία σημειώθηκε μια ορατή μετατόπιση στην αμερικανική πολιτική έναντι της Κίνας.
Ορισμένες δυσκολίες προέκυψαν στις αμερικανοκινεζικές σχέσεις ακόμη και κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα. Το 2015, ο πρόεδρος των ΗΠΑ υπέγραψε το εκτελεστικό διάταγμα 13694, το οποίο συνεπαγόταν στοχευμένες κυρώσεις κατά όσων πραγματοποιούν κακόβουλες ενέργειες στον ψηφιακό χώρο. Παρόλο που η Κίνα δεν αναφερόταν ονομαστικά στο έγγραφο, η εμφάνισή της συνδέθηκε εξ ορισμού από τους Αμερικανούς με μια επίθεση Κινέζων χάκερ που έκλεψαν αρκετά εκατομμύρια προσωπικά αρχεία Αμερικανών κυβερνητικών υπαλλήλων. Κατά τη διάρκεια της προεδρίας Ομπάμα, δόθηκε επίσης έμφαση σε θέματα ασφάλειας στην Ασία. Ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση απέφυγε να οξύνει τις σχέσεις
Ο Τραμπ άλλαξε την προσέγγιση της Κίνας τόσο σε δογματικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο πρακτικής πολιτικής. Σε δογματικό επίπεδο, ο Τραμπ επιδείνωσε όλα τα σχόλια που γίνονταν προηγουμένως για τη ΛΔΚ με προσεκτικό και λεπτό τρόπο: Η Κίνα είναι μια αυταρχική χώρα με κομμουνιστικό καθεστώς που έχει ελάχιστα κοινά με τις αμερικανικές αξίες. Η άνοδος της ΛΔΚ αποτελεί πρόβλημα και πρόκληση για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα υπερπόντια σχέδια της Κίνας, όπως το σχέδιο «Ζώνη και Δρόμος», είναι ένα μέσο οικονομικής επέκτασης για την Ουράνια Αυτοκρατορία που πρέπει να περιοριστεί. Η ίδια η οικονομία της Κίνας είναι άδικη επειδή αγνοεί τις αξίες της αγοράς και αναπτύσσεται εις βάρος άλλων, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών. Η τεχνολογική ανάπτυξη της Κίνας αποτελεί επίσης πρόβλημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες επειδή χρησιμοποιείται για στρατιωτικούς και πολιτικούς σκοπούς, πράγμα που σημαίνει ότι η Κίνα πρέπει να αναγκαστεί να «τρέξει πιο αργά» ή τουλάχιστον να μην αποκτήσει αμερικανικές τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για την ανάπτυξη της Κίνας.
Τα πρακτικά μέτρα που ελήφθησαν ήταν σύμφωνα με αυτές τις δογματικές κατευθύνσεις. Ο κατάλογος οντοτήτων του Υπουργείου Εμπορίου των ΗΠΑ περιελάμβανε τον κινεζικό γίγαντα των τηλεπικοινωνιών Huawei και τις θυγατρικές του. Η Huawei και ορισμένες άλλες εταιρείες περιορίστηκαν στην απόκτηση αμερικανικών ημιαγωγών καθώς και εκείνων που αναπτύχθηκαν με τη χρήση αμερικανικής τεχνολογίας. Με βάση τις διατάξεις της PL 105-261 του 1998, η διοίκηση συνέταξε έναν κατάλογο «κινεζικών κομμουνιστικών στρατιωτικών εταιρειών». Περιελάμβανε μεγάλες εταιρείες στους τομείς των τηλεπικοινωνιών, της κατασκευής αεροσκαφών, της ναυπηγικής βιομηχανίας, της κατασκευής κινητήρων κ.λπ. Τους απαγορεύτηκε η άντληση κεφαλαίων στο αμερικανικό χρηματιστήριο. Επιπλέον, ο Τραμπ επέβαλε απαγορεύσεις στις κινεζικές υπηρεσίες επικοινωνίας WeChat και TikTok. Το Κογκρέσο, με τη σειρά του, ψήφισε νομοθεσία σχετικά με τα προβλήματα που φέρονται να αντιμετωπίζουν οι εθνοτικές μειονότητες στην αυτόνομη περιοχή Σιντζιάνγκ της ΛΔΚ, καθώς και για το ζήτημα της αυτονομίας του Χονγκ Κονγκ. Η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τις οικονομικές κυρώσεις αποκλεισμού για να στοχοποιήσει Κινέζους αξιωματούχους και για τα δύο θέματα. Οι κυρώσεις ξεκίνησαν παράλληλα με τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Κίνας, ο οποίος ουσιαστικά ξεκίνησε από τον Τραμπ και αποσκοπούσε στην εξισορρόπηση του εμπορικού ισοζυγίου μεταξύ των δύο χωρών. Η επιδημία COVID-19 προκάλεσε άλλη μια επίθεση κατά της Κίνας. Ο Τραμπ, ορισμένα μέλη του Κογκρέσου, ακόμη και μεμονωμένες πολιτείες των ΗΠΑ κατηγόρησαν ευθέως το Πεκίνο ότι διέδωσε την πανδημία, απέκρυψε σημαντικά στοιχεία σχετικά με αυτήν και καταδίωξε όσους ήθελαν να πουν αυτό που οι Αμερικανοί θεωρούσαν αλήθεια.
Στις εκλογές του 2020, ο Τραμπ χρησιμοποίησε την Κίνα ως αποδιοπομπαίο τράγο και ένοχο για την ανάπτυξη μιας εξωτερικής πολιτικής κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας. Έχασε τις εκλογές και ο νικητής, ο Τζο Μπάιντεν, μείωσε κάπως την ένταση του πάθους. Νέες κυρώσεις αποκλεισμού εισήχθησαν με εξαιρετικά περιορισμένο τρόπο, ο κατάλογος των «στρατιωτικών εταιρειών» δεν ανανεώθηκε ενεργά και τα διατάγματα του Τραμπ για το WeChat και το TikTok ακυρώθηκαν. Ωστόσο, η ίδια η νομική αρχιτεκτονική των κυρώσεων παρέμεινε αμετάβλητη. Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης για την ασφάλεια στον τομέα των τηλεπικοινωνιών παρέμεινε σε ισχύ, αν και χωρίς άμεση αναφορά στην Κίνα. Οι νόμοι για την αυτόνομη περιοχή Xinjiang και το Χονγκ Κονγκ δεν πήγαν πουθενά. Η προμήθεια ημιαγωγών σε κινεζικούς τηλεπικοινωνιακούς κολοσσούς εξακολουθεί να απαγορεύεται. Η απαγόρευση του TikTok κατοχυρώθηκε τελικά σε ομοσπονδιακό νόμο και υπογράφηκε από τον πρόεδρο. Οι αμερικανικές αρχές χρησιμοποιούν ενεργά δευτερογενείς κυρώσεις κατά κινεζικών εταιρειών που συνεργάζονται με τη Ρωσία από την έναρξη της ειδικής στρατιωτικής επιχείρησης το 2022. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση Μπάιντεν ήταν πολύ πιο συγκρατημένη στην αντι-κινεζική ρητορική της. Ωστόσο, δεν άλλαξε τη δομή της πίεσης των κυρώσεων προς την Κίνα. Τα προβλήματα που δημιούργησαν τις κυρώσεις δεν επιλύθηκαν.
«Τελικά, τόσο ο Τραμπ όσο και ο Χάρις, αν κερδίσουν, θα συνεχίσουν την πορεία περιορισμού της Κίνας. Ωστόσο, η απόδοση του Τραμπ θα είναι πιο επιθετική και διεκδικητική».
Είναι πολύ πιθανό να δούμε αύξηση της ιδεολογικής συνιστώσας στον περιορισμό της Κίνας («δημοκρατική Αμερική» έναντι «αυταρχικής Κίνας»), επέκταση των τεχνολογικών περιορισμών, αποκλεισμό και εμπορικές κυρώσεις κατά ατόμων και εταιρειών και επιστροφή στον εμπορικό πόλεμο. Ωστόσο, όλα αυτά τα μέτρα ωχριούν μπροστά στην κλίμακα των κυρώσεων και των πολιτικών περιορισμού που χρησιμοποιούν σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες εναντίον της Ρωσίας. Η ίδια η Κίνα έχει βγάλει συμπεράσματα από την πρώτη θητεία του Τραμπ. Το Πεκίνο έχει αναπτύξει τους δικούς του μηχανισμούς πολιτικής κυρώσεων, επισημοποιώντας τους σε νομοθετικό επίπεδο και εξασκώντας την εφαρμογή τους. Σε ευρύτερη κλίμακα, η Κίνα εργάζεται για την αύξηση της αυτονομίας των τεχνολογικών και χρηματοπιστωτικών συστημάτων της. Ωστόσο, ούτε η Ουάσινγκτον ούτε το Πεκίνο φαίνεται έτοιμο να σπάσει το σύστημα της υφιστάμενης αλληλεξάρτησης. Οι αμερικανοκινεζικές σχέσεις θα ακολουθήσουν πιθανότατα μια πορεία ελεγχόμενης αντιπαλότητας τα επόμενα τέσσερα χρόνια. Η νίκη του Τραμπ θα καταστήσει τον έλεγχο πιο δύσκολο, αλλά δεν θα ακυρώσει την απαίτηση γι’ αυτόν και στις δύο πλευρές του Ειρηνικού Ωκεανού.