Σύνταξη: Κώστας Μπετινάκης
Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης γνωμοδότησε τη Δευτέρα ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την υποχρέωση να τερματίσει τη διοίκηση του αρχιπελάγους Τσάγκος «το συντομότερο δυνατόν». Με 13 ψήφους υπέρ και μόνο μία κατά, το δικαστήριο αποφάνθηκε ότι «η διαδικασία απο-αποικιοποίησης του Αγίου Μαυρίκιου δεν ολοκληρώθηκε νόμιμα».
Όπως αναφέρεται στην απόφαση, «η απο-αποικιοποίηση στον Μαυρίκιο δεν διενεργήθηκε νόμιμα και ως εκ τούτου η Βρετανία πρέπει να αποχωρήσει το συντομότερο δυνατόν». Παράλληλα, σημειώνεται πως η αποικιοκρατία συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ η απόφαση είναι συμβουλευτική και μη δεσμευτική.
Yπενθυμίζεται ότι το νησί Μαυρίκιος στον Ινδικό Ωκεανό και πρώην αποικία της Βρετανίας ζήτησε γνωμάτευση του δικαστηρίου κατά πόσον είναι νόμιμο, με βάση το διεθνές δίκαιο, η Βρετανία να κατέχει έδαφός του το οποίο χρησιμοποιεί ως στρατιωτική βάση.
Κατά τη διάρκεια των δικάσιμων, η κυβέρνηση του Μαυρίκιου ανέφερε πως η χώρα αναγκάστηκε να παραδώσει το αρχιπέλαγος «Τσάγκος» στη Βρετανία, με στόχο να κερδίσει την ανεξαρτησία της.
Η Βρετανία υποστήριξε πως ο Άγ. Μαυρίκιος παρέδωσε το αρχιπέλαγος με τη θέλησή του.
Η γνωμοδότηση του δικαστηρίου αναμένεται να έχει προεκτάσεις τόσο στην Κύπρο όσο και σε άλλες χώρες όπου η Βρετανία διατηρεί στρατιωτικές βάσεις.
Ενώπιον του δικαστηρίου, είχαν αγορεύσει εκπρόσωποι 22 χωρών, μεταξύ των οποίων και η Κύπρος, της οποίας το 3% του εδάφους της χρησιμοποιείται από τη Βρετανία ως στρατιωτική βάση.
Στην αγόρευσή του, εκπροσωπώντας την Κυπριακή Δημοκρατία, ο γενικός εισαγγελέας Κώστας Κληρίδης είχε διατυπώσει τη θέση ότι το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση είναι το ίδιο αναφαίρετο, όπως και η κυριαρχία ενός κράτους, σημειώνοντας ότι η αποικιοκρατία αποτελεί παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
Είναι αναγκαίο «να μην προτρέχουμε και να μην ταυτίζουμε άμεσα τις δύο περιπτώσεις, θεωρώντας ότι βρήκαμε τη λύση για τις βρετανικές βάσεις και πως θα αποχωρήσουν αμέσως», ανέφερε ο υπουργός Άμυνας της Κύπρου Σάββας Αγγελίδης, σχολιάζοντας στον τηλεοπτικό σταθμό Active και στην εκπομπή «Ατζέντα» τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Ο κ. Αγγελίδης επεσήμανε ότι «σε πρώτο στάδιο η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης πρέπει να μελετηθεί και να αξιοποιηθεί από τους αρμοδίους, οι οποίοι δεν είναι άλλοι από τη Νομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η άποψή μου είναι ότι πρέπει ακολούθως η γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας να τεθεί ενώπιον της κυβέρνησης, χωρίς να περιλαμβάνει εντούτοις κατευθυντήριες γραμμές που να άπτονται της πολιτικής απόφασης».
Κληθείς να σχολιάσει αν αυτή η απόφαση μας επιτρέπει να αισιοδοξούμε για την αποχώρηση των βρετανικών βάσεων από την Κύπρο σε μελλοντικό στάδιο, ο ΥΠΑΜ ανέφερε ότι «θα ήταν καλό σε αυτό το στάδιο να αποτραπεί το πιθανόν σενάριο να τύχει εκμετάλλευσης αυτή η γνωμοδότηση από όλους στην πολιτική ζωή του τόπου, για να ξεκινήσουν οι διάφορες επιχειρηματολογίες για τις επόμενες ενέργειές μας».
Ο πρόεδρος Αναστασιάδης
Η γνωμάτευση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τον Μαυρίκιο είναι κάτι που χρήζει μελέτης, δήλωσε την Τρίτη ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης.
Ερωτηθείς πώς αξιολογεί η κυβέρνηση τη γνωμάτευση του Διεθνούς Δικαστηρίου στη Χάγη για το θέμα, για το οποίο υπάρχει και κυπριακό ενδιαφέρον, ο κ. Αναστασιάδης είπε ότι «είναι κάτι που χρήζει μελέτης, είναι μια γνωμάτευση και δεν είναι μόνο το ότι απλώς χρήζει μελέτης, είναι το αν και κατά πόσο και πότε εγείρεις, εάν δικαιολογείται, ένα ανάλογο αίτημα».
Τα κυπριακά κόμματα
Τα κυπριακά κοινοβουλευτικά κόμματα με ανακοινώσεις τους σχολιάζουν την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου και τις δυνητικές προεκτάσεις της απόφασης όσον αφορά στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο:
ΔΗΣΥ: Αδιαμφισβήτητα, η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τις στρατιωτικές βάσεις στον Μαυρίκιο αποτελεί μια ιστορική γνωμάτευση.
AKEΛ: Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης για τον Μαυρίκιο, κατόπιν σχετικού αιτήματος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, παρότι μη δεσμευτική, έχει αναντίλεκτα τεράστια σημασία και προφανώς σοβαρές προεκτάσεις, ειδικότερα για το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο.
ΔΗΚΟ: Ανοίγει ο δρόμος στην Κυπριακή Δημοκρατία, για να προσπαθήσει να απαλλαγεί από το αποικιοκρατικό κατάλοιπο των βρετανικών βάσεων.
EΔΕΚ: Η άποψη του κόμματος παραμένει από το 1969 σταθερή στην πάγια θέση πως, ανεξάρτητα από την πορεία λύσης του Κυπριακού, επιβάλλεται να τεθεί θέμα απομάκρυνσης των βρετανικών βάσεων.
Κίνημα Αλληλεγγύη: Χαιρετίζουμε τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει την υποχρέωση να τερματίσει τη διοίκηση του αρχιπελάγους Τσάγκος το συντομότερο δυνατόν και ζητούμε την άμεση αντίδραση της Κυπριακής Δημοκρατίας και διεκδίκηση της απομάκρυνσης των «κυρίαρχων» βρετανικών βάσεων.
Συμμαχία Πολιτών: Η γνωμάτευση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης έρχεται να επιβεβαιώσει τρεις γνωματεύσεις έγκριτων νομικών που θεωρούνται αυθεντία, τις οποίες έχει η κυπριακή κυβέρνηση στα χέρια της από το 2007. Το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης ενισχύει με τη γνωμάτευσή του την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βρετανίας αναφορικά με το καθεστώς των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο. Απόφαση που είναι δεσμευτική.
Κίνημα Οικολόγων: Οι στρατιωτικές βάσεις στον Μαυρίκιο, το καθεστώς των οποίων δεν απέχει πολύ από τις βρετανικές βάσεις που έχουν εγκαταστήσει οι Άγγλοι στην Κύπρο, πρέπει να τερματιστούν «το συντομότερο δυνατόν», σύμφωνα με τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Ε.ΛΑ.Μ: Το Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο απαιτεί από την κυβέρνηση να ξεκινήσει διαδικασίες για αποχώρηση των βρετανικών βάσεων από την Κύπρο. Η αποχώρηση μπορεί να επιτευχθεί αξιοποιώντας:
# Την ευκαιρία που μας δίνεται με το Brexit που καθιστά τη Βρετανία τρίτη χώρα
# Την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Ηνωμένου Βασιλείου με ημερομηνία 30 Ιουλίου 2018 που καθιστά τις βρετανικές βάσεις κατάλοιπο της αποικιοκρατίας
# Τις αποφάσεις της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, που ρητά αναφέρουν ότι «λεγόμενα δικαιώματα ή προνόμια πρώην αποικιοκρατικών δυνάμεων σε πρώην αποικίες, είναι παράνομα, ως κατάλοιπα αποικισμού (Vestiges of colonialism)».
«Όπλο στη φαρέτρα» της Κύπρου η γνωμοδότηση για Μαυρίκιο
Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου για τον Μαυρίκιο μπορεί να αποτελέσει όπλο στη φαρέτρα των επιχειρημάτων της Λευκωσίας, υποστηρίζουν νομικοί, διεθνολόγοι και πρόσωπα που χειρίστηκαν από θέσεις ευθύνης το θέμα της προσφυγής της νησιωτικής χώρας στη Χάγη.
Μιλώντας στο ΚΥΠΕ ο τέως υπουργός Εξωτερικών Ιωάννης Κασουλίδης, οι νομικοί Κρις Τριανταφυλλίδης και Ανδρέας Αγγελίδης καθώς και ο διεθνολόγος και επικεφαλής Κυπριακού του ΑΚΕΛ Τουμάζος Τσελεπής εκφράζουν ωστόσο διαφορετικές εκτιμήσεις αναφορικά με το εύρος και τον τρόπο αξιοποίησης της νομικής απόφασης.
Πρόκειται για συμβουλευτικού χαρακτήρα γνωμοδότηση κι όχι για απόφαση, υποστηρίζει η Βρετανική Ύπατη Αρμοστεία στη Λευκωσία.
Πηγή: styx.gr
Πληροφορίες: ΚΥΠΕ, philenews